Somborske godine Srpske Preparandije

ISTORIJA  
Somborske godine Srpske Preparandije



SJAJNE VESTI IZ SOMBORA

Tokom 108 godina postojanja (1812-1920), prva Srpska učiteljska škola – Preparandija, radila je u Somboru 104 godine. Preseljena iz Sentandreje, gde je osnovana 1812. godine. Srpska preparandija je započela svoj somborski život u novembru 1816, u nekadašnjoj zgradi Mrazovićeve Norme.

Prolazila je Preparandija, jedna od četiri srpske srednje škole tog vremena, trnovit put, posebno tokom prvih decenija postojanja. Opstajala je zahvaljujući upornosti i rešenosti somborske srpske opštine i njenih najuglednijih građana. Oni su želeli da škola ne bude ugašena ili preseljena iz Sombora, pa su je pomagali materijalno. Neki od njih su, u godinama krize, preuzimali nastavnička i upraviteljska mesta. Kada su crkvene vlasti, polovinom XIX veka, pokušale da Preparandiju presele u Temišvar, Novi Sad ili Karlovce, ustajali bi jedinstveno u njenu odbranu.
Gradonačelnik Stevan Lalošević pisao je tad patrijarhu Rajačiću:

„Mi Somborci, imajući u našoj sredini punih 40 godina ovo Zavedenije, naučili smo se smatrati ga po prevashodstvu za svoju sopstvenost i zato je glas o premeštanju njegovom u Novi Sad svakog pravog u Somboru Srbina ucvelio i opečalio, s tim većma što bi s gubitkom ovog Srpskog zavedenija lišeni bili onog narodnog blaga, koje nama s punim pravom prinadleži“.

GEORGIJE BRANKOVIĆ I NIKOLA VUKIĆEVIĆ

Somborski prota i upravitelj preparandijski Georgije Branković podigao je 1863. god. novo školsko zdanje u porti Svetođurđevske crkve. A kao patrijarh, tri decenije kasnije (1894/95), sagradio je i zdanje Preparandije na uglu Glavne ulice. Drugi znameniti Somborac, Nikola Vukićević, koji je tri decenije upravljao školom, načinio je od nje savremen evropski zavod za obrazovanje učitelj. Na njega su se ugledale sve ostale naše učiteljske škole po Srbiji i Habsburškoj monarhiji. Ali „njene zapadne vaspitačke tekovine nisu ugasile žar sopstvenog nacionalnog osećanja i samosvesti“ (Veljko Petrović). Snaga niti, kojima je prva Srpska preparandija bila vezana za Sombor, pokazala se dovoljnom da i njene naslednice, od Državne učiteljske škole, do današnjeg Pedagoškog fakulteta, ostanu simbol somborske prepoznatljivosti.

Veliki pozdrav iz Sombora
SJAJNO!



Jedan odgovor na temu "Somborske godine Srpske Preparandije"

  1. Pingback: Zamagljeno zaveštanje Veljka Petrovića (deo prvi) - Sjajne Vesti

Odgovor

Vaša email adresa nije potvrđena.